مخاطرات طبیعی

موقعیت زمین ساختی کشور ترکیه
     سرزمین ترکیه از لحاظ ساختاری دارای وضعیت پیچیده ای می باشد. به استثنای بخش نسبتا کوچکی از کشور ترکیه که در امتداد مرز سوریه واقع شده و ادامه پلات فرم عربی است، کشور ترکیه از نظر زمین شناسی بخش بزرگی از کمربند بزرگ آلپ محسوب می شود. این کمربند کوهزایی از اقیانوس اطلس تا رشته کوه های هیمالایا امتداد یافته است.
 تشکیل این کمربند طی دوره ترشیری (در حدود 6/1- 65 میلیون سال پیش) بوده  که آغاز برخورد صفحات قاره ای عربی، آفریقا و هند به صفحه اوراسیا می باشد. در اثر این تصادم، لایه های رسوبی که در اثر رسوبگذاری در دریای تتیس تشکیل شده بودند، خمیده و چین خورده و دارای پیچیدگی هایی گردیده اند. چین خوردگی ها و برخاستگی های شدید این کمربند کوهزایی با فعالیت های نیرومند آتشفشانی همراه بوده است. توده های نفوذی تشکیل شده از سنگ های آذرین به دنبال گسل خوردگی های وسیع دوره کواترنری (در حدود 6/1 میلیون سال پیش) به وجود آمده است. در اثر فعالیت فرآیند های چین خوردگی و گسلش - که تا حال حاضر نیز ادامه دارد - ، حرکت همگرای صفحات ترکیه و اژه بترتیب به سمت جنوب و جنوب غرب را موجب شده است. نتیجه این حرکات باعث شده تا کشور ترکیه یکی از نواحی شدیدا فعال جهان از نظر زمینلرزه و آتشفشان محسوب گردد.

اطلاعات آماری و ارقام موجود راجع به بلایای طبیعی ترکیه
 بلایای طبیعی قابل اهمیت در ترکیه
  در مورد برخی از بلایای طبیعی (بخصوص سیل): روز یا ماه وقوع حوادث دقیق نمی باشد.
   و در مورد بلایای دیگر (بخصوص پیش از سال 1974): رکورد قابل دسترسی از حادثه که روز یا ماه دقیق وقوع آن را ارائه دهد موجود

وضعیت لرزه خیزی کشور ترکیه
زمینلرزه های بسیار شدیدی به ویژه در شمال کشور ترکیه در امتداد کمانی که از دریای مرمره تا دریاچه وان گسترش دارد به وقوع می پیوندد.
 زمینلرزه های تاریخی در کشور ترکیه
•زمینلرزه 1971-05-12 ، غرب ترکیه با بزرگای: 3/6
•زمینلرزه 1971-05-22 ، شرق ترکیه با بزرگای: 9/6
•زمینلرزه 1999-08-17 ، ترکیه- ایزمیت با بزرگای: 6/7
•زمینلرزه 1999-11-12 ، ترکیه با بزرگای: 2/7
•زمینلرزه 2002-02-03 ، ترکیه با بزرگای: 5/6
•زمینلرزه 2003-01-27 ، ترکیه با بزرگای: 1/6
•زمینلرزه 2003-05-01 ، شرق ترکیه با بزرگای: 4/6
•زمینلرزه 2004-07-01 ، شرق ترکیه با بزرگای: 2/5

زمینلرزه ایزمیت، ترکیه
  
این زمینلرزه با بزرگای گشتاوری 4/7، منجر به خسارات فاجعه باری در بخش غربی ترکیه در 17 آگوست 1999 گردید (همچنین به عنوان زمینلرزه کوکائلی ترکیه نیز از آن نامبرده شده است).
این زمینلرزه به موجب حرکت و جابجایی افقی یکی از طویل ترین و بهترین گسل های مطالعه شده راستالغز جهان به وقوع پیوست: "گسل آناتولی شمالی با راستای شرقی - غربی"
 نقشه های ترکیه و کالیفرنیا نشان می دهد که گسل های آناتولی شمالی و سن آندریاس خیلی مشابه یکدیگر می باشند.
بر اثر زمینلرزه های سال های بین 1999-1992: تعداد کشته شدگان حدود 18000 نفر
•92% نواحی کشور دارای پتانسیل لرزه زایی می باشد.
•95% جمعیت کشور در این نواحی زندگی می کنند.
•45% ساختمان ها در چهار شهر بزرگ آدانا، آنکارا، استانبول، ازمیر از جمله ساختمان های با مصالح بنایی به شمار می روند.
•اکثر مردم بی بضاعت در این نوع ساختمان ها (دارای مصالح آجر، خشت، سنگ) زندگی می کنند.
   زمینلرزه های کشور ترکیه با دامنه ای از لرزش های محسوس تا جنبش های مهم (با بزرگای 5 یا بیشتر در مقیاس ریشتر) اندازه گیری می شود.
زمینلرزه های اندازه گیری شده با بزرگای بیشتر از 6 ریشتر (به ویژه زلزله های رخداده در شب های زمستان) می تواند منجر به خسارات عمده به ساختمان ها و کشته و مجروح شدن مردم گردد. شدیدترین زمینلرزه کشور ترکیه در قرن بیستم، در ارزینکان (Erzincan) و در شب دسامبر 29-28 سال 1939، باعث ویرانی بیشتر شهر و کشته شدن تقریبا 160000 نفر گردید.
زمینلرزه های با بزرگای متوسط غالبا تک پسلرزه هایی (sporadic aftershocks ) هستند که گاهی اوقات در دوره های چند روزه تا چندین هفته به وقوع می پیوندند. اغلب زمینلرزه های ترکیه در مناطق لرزه خیز این کشور – ناحیه کمانی شکلی که عمدتا از نزدیکی کوکائلی (Kocaeli) تا شمال دریاچه وان، مرز با ارمنستان و گرجستان امتداد دارد – رخ می دهد.


  
سیل
   مهمترین مخاطره طبیعی در کشور ترکیه بعد از زمینلرزه ، سیل می باشد. وقوع این پدیده به صورت موردی در نواحی غربی دریای سیاه مطالعه می شود. این نواحی با وسعتی در حدود 30000 کیلومتر مربع، 12 شهر و 4 حوضه آبریز رودخانه ای را شامل می گردد. اغلب نواحی زهکشی شده این رودخانه ها، دارای مسیر های اصلی کوتاه به همراه شیب های تند بستر هستند. به هنگام وقوع سیل ها، جریانات سیلابی دارای سرعت زیاد بوده که منجر به حمل حجم زیادی از رسوبات می گردد. در نتیجه جریانات گلی با گرانروی بالا پدید می آید. فعالیت های بشری باعث از بین رفتن پوشش گیاهی شده و میزان حفاظت محیطی حوضه های آبریز کاهش یافته است. در نتیجه قدرت فرسایشی رودخانه ها بسیار زیاد می شود. میزان بالای مواد فرسایشی و واریزه های حمل شده توسط جریانات رودخانه ای در بسیاری از دشت ها و نواحی مسطح ته نشست می گردند.
   بروز سیلاب های ناگهانی به ویژه در مسیر های کوتاه رود معمول می باشد. این گونه سیل های سریع در نواحی غربی دریای سیاه، اغلب به فراوانی از ماه های می تا جولای به وقوع می پیوندد.
   به دلیل وجود توپوگرافی، مردم نواحی روستایی از دشت های سیلابی و دره های باریک رود ها، به منظور ساخت مسکن و همچنین کشاورزی استفاده می کنند. در نتیجه میزان خطرپذیری این مناطق در زمان بروز سیل ها افزایش می یابد
   
سیل می 1998، ترکیه
   بین سال های 1972 و 1998 در نواحی غربی دریای سیاه، 10 رخداد سیل به وقوع پیوسته است. از میان این وقایع به ویژه سیلی که در می 1998، در شمال غربی آناتولی رخ داد، منجر به خسارات فراوانی گردید.
 
   دلایل وقوع سیلاب ها در دیگر نواحی کشور ترکیه
   -بارندگی های سنگین نواحی ساحلی در بخش های غربی و جنوبی ترکیه و
   - ذوب ناگهانی برف در بخش های شرقی و مناطق کوهستانی جنوب شرقی ترکیه
   -دو عامل بارندگی های سنگین و ذوب ناگهانی برف در بخش های شمالی و مرکزی کشور ترکیه که در مواقع و فصول خاصی از سال منجر به وقوع سیل می گردد.