آزمایشگاه گوهر تراشی
مرکز پژوهش های کاربردی سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور با توجه به در اختیار داشتن پتانسیل کم نظیر علمی و عملی در رشته های علوم زمین شامل حضور اساتید مطرح در عرصه داخلی و بین المللی، کارشناسان زبده و متخصص در زمینه مفاهیم تئوری و عملی، داشتن منابع تخصصی فراوان، طیف گسترده تجهیزات تخصصی بروزشده و... برآن شد تا حجم بالای تجارب خود را در زمینه استفاده از مفاهیم علمی در تراش گوهرها در اختیار صنعت سنتی موجود قرار داده و گامی به فراخور جایگاه خود در این زمینه بردارد، لذا این گروه از سال 1386 جهت ایجاد واحدی ساختاری، نظارتی و تخصصی با هدف ایجاد بستری مناسب جهت جایگزینی هرچه بیشتر روش های علمی به جای روش های سنتی، ارتقای شرایط و منابع آموزشی علمی علاقه‌مندان به فعالیت در این عرصه، فراهم کردن ساز و کار حمایتی علمی از جوانان مستعد در زمینه تراش گوهر، افزایش بهره وری و استفاده هرچه بیشتر علاقمندان از منافع حاصل از ارزش افزوده گوهرها تاسیس و تجهیز شده و در حال حاضر در زمینه فعالیت‌های آموزشی و تهیه اطلس نقشه سنگ‌های قیمتی کشور مشغول به فعالیت هستند.
فعالیت های گروه تراش گوهر این مرکز در صورت وجود امکانات و فراهم شدن ساز و کارهای قانونی مناسب تر، قابل ارتقا و پیگیری در سطح کلان کشوری و فراهم نمودن فرصت های شغلی و اشتغال زایی برابر در جای جای میهن عزیزمان خواهد بود. 

تجهیزات و فناوری:
تجهیزات مورد استفاده در این گروه شامل موارد زیر است:
- تجهیزات تراش دامله
تجهیزات تراش حجم
- تجهیزات تراش پخ زنی
دستاوردها: 
عمده دستاوردهای این گروه در بخش تربیت و آموزش هنرآموزان مرتبط با صنعت گوهر میباشد. فعالیت فارغ التحصیلان دوره های آموزشی برگزار شده در این گروه در بازار گوهر علاوه بر آشنایی بازار سنتی گوهر با اصول علمی موجود در این صنعت می تواند باعث ارتقاء و بهبود شرایط موجود شده و در آینده ای نه چندان دور شاهد مهاجرت این صنعت از شرایط سنتی به علمی خواهیم بود و در اینصورت به تدریج و در آینده ای نه چندان دور صنعت گوهر کشور از حالت خام فروشی سنگهای با ارزش به اشتغال مولد با ارزش افزوده بسیار بالا تبدیل خواهد شد.
این گروه تاکنون موفق به تربیت تعداد زیادی هنرآموز آشنا و مسلط به اصول علمی در زمینه تراش حرفه ای گوهر شده است. لازم به ذکر است این گروه در صورت در اختیار داشتن امکانات مناسب قادر است براحتی امکانات خود را در سطح کشوری ارائه نماید.
همچنین در خصوص معرفی و شناسایی هرچه بیشتر علاقمندان با منابع معدنی با ارزش گوهری موجود سطح در کشور، پروژه تهیه اطلس نقشه سنگهای قیمتی کشور در دست اقدام است. انجام این پروژه بصورت فعالیت های کتابخانه ای، نمونه برداری صحرایی، تراش،جلای سنگ و در نهایت تهیه عکس از سطوح مختلف نمونه ها است. 
بهره وری:
ارزش افزوده در صنعت تراش گوهر بسیار بالا و متناسب با نوع گوهر متغیر است و به همین دلیل بسیاری از کشورهای جهان با ورود به این عرصه درآمدهای سرشاری را کسب کرده و ضمن ایجاد اشتغالی پایدار در رشد سرانه درآمد ملی خود نیز تاثیرگذار بوده اند. نگاهی مختصر به آمار ارائه شده توسط سازمانهای جهانی ناظر بر این صنعت موید این ادعاست.
لذا کشورهای فعال در این عرصه همواره کوشیده اند با جایگزینی روش های سنتی که عمدتا بدلیل استفاده از موارد و تجهیزات فنی نامناسب میزان هدر رفت گوهر در آنها بالاست، با روش های علمی و نوین میزان ارزش افزوده خود را بشدت افزایش داده و سهم بیشتری از درآمد این صنعت را از آن خود کنند.
کشور ایران با در اختیار داشتن سابقه ای تاریخی و طولانی در زمینه تراش سنگهای قیمتی همراه با در اختیار داشتن معادنی همچون سنگ فیروزه نیشابورکه از جایگاه جهانی برخوردار است، در این میان از اهمیت خاصی برخوردار است و لازم است همگام با سایر کشورهای منطقه دراین خصوص گام بردارد.
ارتقاء سطح فعالیت حال حاضر گروه تراش گوهر از حالت ناحیه ای به کشوری- ملی همراه با حجم زیاد تجارب تخصصی موجود و ارائه تجارب موجود به سایر مناطق می تواند کمک بسیار شایانی در این زمینه به صنعت گوهر کشور داشته باشد که این مهم خود در گرو در اختیار داشتن شرایط قانونی و امکانات مناسب است. به این ترتیب با کمک به فراهم شدن بازار کسب و کار و ایجاد فرصت های شغلی مناسب در سطح کشور، منجر به توزیع عادلانه منابع مالی ملی در بین تمامی علاقمندان و فعالان این صنعت در جای جای میهن عزیزمان ایران گردد.
ضرورت:
آزمایشگاه تراش گوهر مرکز پژوهش های کاربردی سازمان زمین شناسی، با توجه به در اختیار داشتن تجارب ارزنده علمی و عملی در زمینه تراش گوهر، حضور کارشناس زبده و مسلط به ساختارها و خصوصیات معدنی، فیزیکی و نوری گوهرها، وجود طیف وسیعی از منابع آزمایشگاهی و کتابخانه ای و... از شرایط ویژه ای در زمینه آموزش و انتقال تجارب خود به دانشجویان برخوردار است، لذا ایجاد بسترهای لازم جهت جذب دانشجوی پژوهش محور در مقاطع تحصیلی بالاتر ضمن ایجاد فرصتهای مطالعاتی و پژوهشی مناسب، حرکت منسجمی در راستای اعتلای شرایط حاکم بر این صنعت در کشور خواهد بود.